അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സെൻട്രൽ ബാങ്കിന്റെ പുതിയ ഗവർണർ ; ഇന്ത്യൻ മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രചരിച്ച വാർത്ത തെറ്റ്

factcheck
ഒരു ഓഫീസ് ഡെസ്കിൽ തോക്കുമായി ഇരിക്കുന്ന താലിബാൻ പോരാളിയുടെ ഫോട്ടോ  ഇന്ത്യൻ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ തെറ്റായി പ്രചരിപ്പിച്ചു.ഇത് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സെൻട്രൽ ബാങ്ക് ആയ ഡാ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്കിന്റെ പുതിയ ആക്ടിംഗ് ഗവർണർ ആയ ഹാജി മുഹമ്മദ് ഇദ്രിസിന്റെ ചിത്രമാണെന്ന് ആയിരുന്നു അവകാശപ്പെട്ടത്.

താലിബാൻ അടുത്തിടെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ഒരു പുതിയ ഇടക്കാല സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത മൗലവി അബ്ദുൽ ഖാഹിർ എന്ന ഹാജി മുഹമ്മദ് ഇദ്രിസിന്റെ ഫോട്ടോകൾ ബൂം താരതമ്യം ചെയ്തു.

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കടുത്ത ഇസ്ലാമിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പ് രാജ്യം ഏറ്റെടുത്തതിനുശേഷം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രതിസന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും ഇന്ത്യൻ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ തെറ്റായി ചിത്രീകരിച്ച ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണിത്.

 ഒരു ഓഫീസ് മേശയിൽ തന്റെ തോക്കും ലാപ്‌ടോപ്പുമായി ഇരിക്കുന്ന ഒരു ഫോട്ടോ ഇന്ത്യ ടുഡേയും ആജ് തക്കും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുകയും അത് പുതിയ ഇടക്കാല ഗവർണർ ഇദ്രിസിനെ കാണിച്ചുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തു.  "അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സെൻട്രൽ ബാങ്കായ ഡാ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്കിന്റെ പുതിയ ഗവർണറായി ഹാജി മുഹമ്മദ് ഇദ്രിസിനെ താലിബാൻ നിയമിക്കുന്നു."എന്നായിരുന്നു അടിക്കുറിപ്പ്.

ഇന്ത്യ ടുഡേയുടെ ഫേസ്ബുക്ക് പേജിലും അതിന്റെ അനുബന്ധ ചാനലിലും ഇത് പങ്കിട്ടു.നവഭാരത് ടൈംസ്, ജൻസത്ത, ന്യൂസ് 18 ഹിന്ദി, ടിവി 9 ഹിന്ദി, ലൈവ് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സീ മറാത്തി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് മാധ്യമങ്ങളും ഫോട്ടോയിലെ ആളിനെ ഇദ്രിസ് എന്ന് തെറ്റായി തിരിച്ചറിയുന്ന അതേ വൈറൽ ഫോട്ടോ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
 

Fact check

2021 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് താലിബാൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം, താലിബാൻ തീവ്രവാദി തന്റെ തോക്കുപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്ന വിവിധ അടിക്കുറിപ്പുകളോടെ ഇന്ത്യൻ വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോട്ടോ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 മുതൽ വൈറലായിട്ടുണ്ട്.രസകരമായ അടിക്കുറിപ്പുകളോടെ 9 ഗാഗ് പോലുള്ള മെമ്മെ വെബ്‌സൈറ്റുകളിലും ഈ ഫോട്ടോ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്.

afganistan

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സെൻട്രൽ ബാങ്ക് - ഡാ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്കിന്റെ ഫേസ്ബുക്ക് പേജ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 23 -ന്, ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ ഫോട്ടോകൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു, അതിൽ ഇദ്രിസ് മേശയുടെ തലയിൽ ഇരിക്കുന്നത് കാണാം. അടിക്കുറിപ്പ് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ബാങ്കിന്റെ തലവനെ മൗലവി അബ്ദുൽ ഖാഹിർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഹാജി മുഹമ്മദ് ഇദ്രിസിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു.

ഈ യോഗത്തിൽ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്കിന്റെ തലവനായി ഹാജി മുഹമ്മദ് ഇദ്രിസിന് പ്രശസ്തനായ മൗലവി അബ്ദുൽ ഖാഹിർ, അഹ്മദിനും മൗലവി നൂർ അഹ്മദ് അഘ ഈ ബാങ്കിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടികളായും പ്രശസ്തനാണ് എന്നാണ് വിവർത്തനം ചെയ്ത പോസ്റ്റ്.

idris

കറുത്ത തലപ്പാവ് ധരിച്ച് അഫ്ഗാൻ സെൻട്രൽ ബാങ്ക് ട്വീറ്റ് ചെയ്ത ഈ ഫോട്ടോയിലും ഇദ്രിസിനെ  കാണാം.


തോക്കുമായിട്ടുള്ള  ആളുടെ ഫോട്ടോയും ഇദ്രിസിന്റെ ഫോട്ടോയും താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവരുടെ മുഖ സവിശേഷതകളും ഘടനയും പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്നും അവർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളാണെന്നും വ്യക്തമാണ്.

2 different people

ബാങ്കിന്റെ പുതിയ ആക്ടിംഗ് ഗവർണറായി ഇദ്രിസിന്റെ നിയമനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഫോട്ടോകളുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളും കണ്ടെത്തി. റിപ്പോർട്ടിലെ ഫോട്ടോ ഡാ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്ക് പോസ്റ്റ് ചെയ്ത ഫോട്ടോയിലെ ആളുമായി സാമ്യമുള്ളതാകുന്നു.

boom

ബൂം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രാദേശിക പത്രപ്രവർത്തകനെ സമീപിച്ചു, വൈറൽ ഫോട്ടോയിലുള്ളയാൾ ഇദ്രിസ് അല്ലെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഡാ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ബാങ്ക് ഫേസ്ബുക്കിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്ത ഫോട്ടോയിലെ വ്യക്തി ഇദ്രിസിന്റെ ചിത്രമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

"ഇല്ല, അവൻ സെൻട്രൽ ബാങ്കിന്റെ തലവനല്ല. അവൻ ഒരു സാധാരണ താലിബാണ്," എന്ന് പ്രാദേശിക റിപ്പോർട്ടർ ബൂമിനോട് പറഞ്ഞു.

"ഇദ്രിസ് വടക്കൻ പ്രവിശ്യയായ ജാവ്‌ജാൻ സ്വദേശിയാണ്, 2016 -ലെ ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻ നേതാവ് മുല്ല അക്തർ മൻസറുമായി സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചതിൽ ദീർഘകാല പരിചയം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഔപചാരികമായി സാമ്പത്തിക പരിശീലനമോ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസമോ ഇല്ല, അദ്ദേഹം പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വിഭാഗത്തിന്റെ തലവനായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈദഗ്ധ്യത്തിന് ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടു,എന്നാണ്  ഒരു മുതിർന്ന താലിബാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ച് റോയിട്ടേഴ്സ് ലേഖനം ഇദ്രിസിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത്.

വൈറൽ ഫോട്ടോയിൽ കാണുന്ന നീല പതാക അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെ ഫോട്ടോയാണ്. ഒരു സർക്കാർ ഓഫീസിൽ നിന്ന് എടുത്തതെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ആ വ്യക്തിയുടെ വ്യക്തിത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.