ചൈനയും പാക്കിസ്ഥാനുമായുള്ള സൗഹൃദത്തിന് വിള്ളൽ വീണതയി സൂചന. പ്രത്യേകിച്ച്, ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി (China-Pakistan Economic Corridor – CPEC) എന്ന ആഗോള ആധുനിക ബഹുഭൂരിപക്ഷ പദ്ധതിയുടെ ഹൃദയഭാഗമായ കറാച്ചി-റോഹ്രി റെയിൽവേ പദ്ധതി സംബന്ധിച്ചിട്ടുള്ള ചൈനയുടെ ധനസഹായം അപ്രതീക്ഷിതമായി പിൻവലിക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോര്ട്ടുകൾ പുറത്ത് വന്നിരുന്നു. ഇതോടെയാണ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലുളള സൗഹൃദം അവസാനിക്കുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള വാർത്തകൾ പുറത്ത് വരുന്നത് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ (Debt Burden) പാകിസ്ഥാൻ നേരിടുന്ന പ്രതിസന്ധികളുടെയും, അതേസമയം പാകിസ്ഥാൻ മേഖലയിലെ ചൈനീസ് പൗരന്മാരുടെ സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളുടെയും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഈ നീക്കത്തിന് പ്രധാനമായ കാരണങ്ങളാണെന്നാണ് പൊതുവേയുള്ള വിലയിരുത്തൽ.
ചൈനീസ് വൈദ്യുതി കമ്പനികൾക്ക് പാകിസ്ഥാൻ നൽകാനുള്ള ഏകദേശം 1.5 ബില്യൺ ഡോളർ കടമാണ് ചൈനയുടെ നീരസത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഈ കടം തിരിച്ചടയ്ക്കാത്തതിൽ ചൈനീസ് അധികാരികൾ കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ, 2021 മുതൽ പാകിസ്ഥാനിലെ വിവിധ ബിആർഐ (Belt and Road Initiative) പദ്ധതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നിരവധി ചൈനീസ് പൗരന്മാർ വിഘടനവാദ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ആക്രമണങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.ഇത് ചൈനയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ സുരക്ഷാ ആശങ്കയാണ്. ചൈനീസ് പൗരന്മാരുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പുവരുത്താൻ പാകിസ്ഥാനിൽ സൈന്യത്തെ വിന്യസിക്കാൻ ചൈന നേരത്തെ അനുമതി തേടിയിരുന്നതായും വാർത്തകളുണ്ട്.
ഏതായാലും ചൈനയുടെ ഈ മനം മാറ്റം പാകിസ്ഥാന് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുക. കറാച്ചി-റോഹ്രി റെയിൽവേ പദ്ധതിക്കായി ചൈനയിൽ നിന്ന് 2 ബില്യൺ ഡോളർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന പാകിസ്ഥാൻ, ഇപ്പോൾ ഈ പദ്ധതിയെ രക്ഷിക്കാൻ ഏഷ്യൻ വികസന ബാങ്കിന്റെ (ADB) സഹായം തേടിയിരിക്കുകയാണ്. ഈ 480 കിലോമീറ്റർ റെയിൽവേ പാതയുടെ നവീകരണത്തിനായാണ് പാകിസ്ഥാൻ ഇപ്പോൾ ADB-യെ സമീപിച്ചിരിക്കുന്നത്.അതുപോലെ തന്നെ ചൈന പാക്കിസ്ഥാന്റെ ശത്രുവായ ഇന്ത്യയുമായി തങ്ങളുടെ ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ പാകിസ്ഥാനാകട്ടെ അമേരിക്കയുമായി ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്. കടക്കെണിയിൽ പെട്ടിരിക്കുന്ന പാക്കിസ്ഥാന്ബ അമേരിക്കയെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകു. അതിനാൽ തന്നെയാണ് ബലൂചിസ്ഥാൻ ധാതുഖനന മേഖലകളിൽ അമേരിക്കക്ക് അവസരങ്ങൾ നൽകാമെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ സൂചിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ, ഇത് ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ചൈനയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചേക്കും.
50 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം നിക്ഷേപം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന CPEC-യുടെ ഭാഗമായി ഗ്വാദർ തുറമുഖത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുകയും ഒരു നാവികത്താവളത്തിനുള്ള പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. കറാച്ചി-റോഹ്രി റെയിൽവേ പദ്ധതിയിലേക്കുള്ള ധനസഹായം ചൈന പിൻവലിച്ചതോടെ പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ശക്തിപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യം, ഇന്ത്യൻ-ചൈനാ ബന്ധങ്ങളും അമേരിക്കയുടെ പങ്കും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഗോള രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളെ സൃഷ്ടിച്ചേക്കുമെന്ന ആശങ്ക ആഗോളതരത്തിലുണ്ട്
















