ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രാദേശിക വ്യാപാര സാധ്യതകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി പാകിസ്ഥാൻ കറാച്ചി തുറമുഖം ഉപയോഗിക്കാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ധാക്കയിൽ നടന്ന പാകിസ്ഥാൻ-ബംഗ്ലാദേശ് സംയുക്ത സാമ്പത്തിക കമ്മീഷന്റെ (ജെഇസി) ഒൻപതാം യോഗത്തിലാണ് ഈ നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. കഴിഞ്ഞ 20 വർഷത്തിനിടയിലെ ആദ്യത്തെ ജെഇസി യോഗമായിരുന്നു ഇത്. ചൈന, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ, മധ്യേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വിപണികളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കറാച്ചി തുറമുഖം ബംഗ്ലാദേശിനെ സഹായിക്കുമെന്നാണ് പാകിസ്ഥാൻ പറയുന്നത്. നിലവിൽ നേരിട്ടുള്ള പ്രവേശനം ഇല്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളുമായി വ്യാപാരം നടത്താൻ ബംഗ്ലാദേശിന് ഗേറ്റ്വേ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകാൻ പാകിസ്ഥാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതായും യോഗത്തിൽ അറിയിച്ചു.
ഈ നീക്കം ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ മാറുന്ന പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് പുറത്തിറക്കിയ സർക്കുലർ പ്രകാരം, ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തിലൂടെ മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള (ട്രാൻസ്-ഷിപ്പ്മെന്റ്) ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ശേഷി ഇല്ലാതായി. ഈ തീരുമാനമനുസരിച്ച്, ഇന്ത്യൻ കസ്റ്റംസ് സ്റ്റേഷനുകൾ വഴി ഒരു ഇന്ത്യൻ തുറമുഖം അല്ലെങ്കിൽ വിമാനത്താവളം വഴി മൂന്നാം രാജ്യത്തേക്ക് ബംഗ്ലാദേശി സാധനങ്ങൾക്ക് ഇനി കടന്നുപോകാൻ കഴിയില്ല. എങ്കിലും, ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ട്രാൻസിറ്റിനും ലോജിസ്റ്റിക്സിനുമായി മോംഗ്ല, ചിറ്റഗോങ് തുറമുഖങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പോലുള്ള ചില മേഖലകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം തുടരുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിൽ അടുത്തിടെ ചില വ്യാപാര തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇത് പാകിസ്ഥാന്റെ പുതിയ നീക്കം ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ സാമ്പത്തിക-നയതന്ത്ര അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വ്യാപാര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പാകിസ്ഥാൻ ബംഗ്ലാദേശ് വ്യാപാരികൾക്കായി 500 സ്കോളർഷിപ്പുകളും സാങ്കേതിക പരിശീലന സീറ്റുകളും വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഒരു സംയുക്ത വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് രൂപീകരിക്കാനും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തീരുമാനിച്ചു.
പാകിസ്ഥാന്റെ ഈ വാഗ്ദാനം പുതിയ വാണിജ്യ പാതകൾ തുറക്കുമെങ്കിലും, കറാച്ചി തുറമുഖത്തേക്കുള്ള കടൽമാർഗ്ഗം ബംഗ്ലാദേശിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ദൈർഘ്യമേറിയതാണെന്നും, ഈ നിർദ്ദേശത്തിന്റെ പ്രായോഗിക നടപ്പാക്കൽ ചെലവ്, ലോജിസ്റ്റിക്സ് എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
















