അന്വേഷണം വാർത്തകൾ ലഭിക്കാന് വാട്സാപ്പ് ചാനലില് ചേരൂ.മാർച്ച് 8 ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകൾ അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനംവളരെ ആർഭാടമായി ആഘോഷിച്ചു. ഓരോ സ്ത്രീകളും അവരുടെ നേട്ടങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടുകയും, പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത പ്രശ്നങ്ങൾ പരസ്പരം ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് സ്ത്രീദിനം പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചു. ഈ വർഷത്തെ വനിതാ ദിനത്തിന്റെ ആശയം #BreakTheBias എന്നതാണ്. അതായത് ‘പക്ഷപാതത്തിന്റെ അസ്തിത്വം അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ’ എന്ന ആശയത്തിന് അടിവരയിടുന്നു. സമത്വം കൈവരിക്കാൻ പ്രവർത്തനം ആവശ്യമാണ് എന്നും അർഥം വെക്കുന്നു.
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകൾ അവരുടെ അവസ്ഥ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ മെനയുമ്പോൾ, അതെ ദിവസം തന്നെ ഒരു പൊതുവേദിയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പങ്കിടാൻ പോലും അനുവദിക്കുമോ ഇല്ലയോ എന്ന് അറിയാത്ത ഒരു അവസ്ഥയിൽ പാക്കിസ്ഥാനി സ്ത്രീകൾ ഒത്തുചേർന്നു. 2018 മുതൽ, പാകിസ്ഥാൻ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ വനിതാ ദിനത്തിനായി വലിയ പൊതു പ്രകടനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഇതിനെ ‘ഔറത്ത് മാർച്ച്’ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഔറത്ത് മാർച്ച് ജനപ്രീതിയിലും സ്വാധീനത്തിലും ഉയർന്നതിനാൽ അതിനോടും ആളുകൾക്ക് എതിർപ്പ് വന്നു. 2020-ൽ, ‘ഔറത്ത് മാർച്ച്’ മുന്നോട്ട് പോകാൻ അനുവദിക്കുന്നതിന് സംഘാടകർക്ക് ലാഹോർ കോടതിയിൽ നിന്ന് കോടതി ഉത്തരവ്
വരെ നേടി എടുക്കേണ്ടി വന്നു.
ഇതിനിടയിൽ മാർച്ച് 8 ‘ഹിജാബ് ദിനം’ ആയി ആചരിക്കണമെന്ന് പാക്കിസ്ഥാന്റെ മതകാര്യ മന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു. പരമ്പരാഗത വസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലാത്ത ഈ ശിരോവസ്ത്രം ധരിക്കാൻ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഒരു രാജ്യത്ത് ഇത് വിചിത്രമാണ്. കൂടാതെ, 2013 ൽ ആരംഭിച്ച ഫെബ്രുവരി 1 ന് ആഘോഷിക്കുന്ന ലോക ഹിജാബ് ദിനം ഉണ്ട്. കറാച്ചിയിൽ സ്ത്രീകൾ ആദ്യ ഔറത്ത് മാർച്ച് സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, പാകിസ്ഥാനിലെ പുരുഷാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ ഇത്രയും വലിയ ജനപങ്കാളിത്തം ആരും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന 200-300 പേർക്ക് പകരം, കറാച്ചിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഫ്രെരെ ഹാൾ ഗാർഡനിലേക്ക് നിരവധി സ്ത്രീകൾ ഒഴുകിയെത്തി.
അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്താൻ സമൂഹത്തിന്റെ നാനാതുറകളിലുള്ള സ്ത്രീകളും ഒത്തു ചേരുന്നത് അത്ഭുതകരമായിരുന്നു. പ്ലക്കാർഡുകളിലൂടെയും പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെയും ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളിൽ അനന്തരാവകാശം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം, ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, തുല്യ വേതനം, ശമ്പളമില്ലാത്ത തൊഴിൽ, ഗാർഹിക പീഡനം, ജോലിസ്ഥലത്തും പൊതു ഇടങ്ങളിലും സുരക്ഷിതത്വത്തിനുള്ള ആവശ്യം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. സമൂഹത്തിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രസ്താവനയെ മാർച്ചിൽ അടയാളപ്പെടുത്തി, വലിയ തോതിൽ കീഴ്വഴക്കവും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരുമായി കാണപ്പെട്ടു.
വൻ ജനപങ്കാളിത്തമുള്ള പരിപാടിയെ പലരും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. എങ്കിലും, പലരും തടഞ്ഞുനിർത്തിയിരിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ തകർക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനം തുടരാനുള്ള ഒരു ഉണർവായി സ്ത്രീകൾ ഇതിനെ സ്വീകരിച്ചു. വളരെ പെട്ടെന്നുതന്നെ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ പാകിസ്ഥാനിലുടനീളം വ്യാപിച്ചു. ഇത് പലരെയും അസ്വാസ്ഥ്യമാക്കി. തുടർന്നുള്ള ഓരോ വർഷങ്ങളിലും മാർച്ച് വലുതായി. കറാച്ചി, ഹൈദരാബാദ്, ലാഹോർ, മുൾട്ടാൻ, ഇസ്ലാമാബാദ്, ഹുൻസ താഴ്വര എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം നഗരങ്ങളിൽ മാർച്ച് ചെയ്യാൻ സ്ത്രീകൾ കൂട്ടത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു. യാഥാസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങളിൽ നിന്നും പരിപാടിക്ക് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭീഷണികൾക്കിടയിലും പുരുഷന്മാരും അവരുടെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം പരുപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടെ മാർച്ചിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
മാർച്ചിന്റെ തുടക്കം മുതലുള്ള മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ കോലാഹലങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. കാരണം അവ “സ്വയംഭരണം, സമത്വം, സ്വാതന്ത്ര്യം, നീതി എന്നിവയ്ക്കായി ആഹ്വാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ആധിപത്യ മാനദണ്ഡങ്ങളെയും ലിംഗഭേദങ്ങളെയും വെല്ലുവിളിക്കുന്നതായിരുന്നു” എന്ന് സ്കൂൾ ഓഫ് ലോ, ക്വീനിലെ പിഎച്ച്ഡി പണ്ഡിതനായ ദാനിക ആർ. കമൽ പറയുന്നു. മുകളിൽ വിശദമാക്കിയവ കൂടാതെ, മാർച്ചിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ കുട്ടികളുടെ ബലാത്സംഗം, ലൈംഗികാതിക്രമം, ദുരഭിമാനക്കൊലകൾ, ട്രാൻസ്ജെൻഡർ അവകാശങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സെൻസിറ്റീവ് ആയ വിഷയങ്ങളും ഉന്നയിച്ചു. സംഘാടകർ പുറത്തിറക്കിയ മാനിഫെസ്റ്റോകളും ചാർട്ടറുകളും ഓരോരുത്തരെയും അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തി. നഗരങ്ങളിലാണ് മാർച്ച് നടക്കുന്നത്.
ഈ വർഷം, ഉജ്രത്ത്, തഹഫൂസ്, സുകൂൺ (വേതനം, സുരക്ഷ, സമാധാനം) എന്നിവ ആവശ്യപ്പെട്ട് കറാച്ചിയിലെ ഔറത്ത് മാർച്ച് സാമൂഹിക സുരക്ഷയ്ക്കായി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ലാഹോർ ബലാത്സംഗത്തിന് ഇരയായവർക്ക് നീതി, പ്രത്യുൽപാദന ആരോഗ്യം, ട്രാൻസ്ജെൻഡർ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ‘അറ്റകുറ്റപ്പണിയിലും പരിഷ്കരണത്തിലും’ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, മുള്ട്ടാൻ ‘വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്നതിന്’ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. മാർച്ചിന്റെ എതിരാളികൾ ഈ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് തീർത്തും അജ്ഞരാണെന്ന് മനസിലാക്കാം. മാത്രമല്ല അവയെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാൻ അവർ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
2019 മാർച്ചിൽ ഉയർത്തിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൊന്നിന് വലിയ എതിർപ്പുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. ‘മേരാ ജിസം, മെരി മർസി’ (എന്റെ ശരീരം, എന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്). ലിംഗപരമായ അക്രമം, ലൈംഗിക പീഡനം, ബോണ്ടഡ് ലേബർ എന്നിവ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ഈ ആഹ്വാനത്തെ ‘ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യവാദ’ത്തിന്റെ ആഹ്വാനമായി മാർച്ചിന്റെ എതിരാളികൾ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, തുടർന്നുള്ള പരിപാടികളിൽ സ്ത്രീകൾ ധിക്കാരപൂർവ്വം മുദ്രാവാക്യം വിളിക്കുന്നത് തുടർന്നു. നടൻ മഹിറ ഖാനെപ്പോലുള്ള സെലിബ്രിറ്റികൾ പോലും മാർച്ചിനെ പിന്തുണച്ച് രംഗത്ത് വന്നു. മുദ്രാവാക്യം എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ അവർ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും എത്തി.
“ഔറത്ത് മാർച്ച് സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണത്തെ മാറ്റിമറിച്ചതായി എനിക്ക് തോന്നുന്നു,” മാർച്ചിന്റെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിലൊരാളായ പെർഫോമിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റ് ഷീമ കെർമാനി പറയുന്നു. “ഇത് പുരുഷാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറ തന്നെ ഇളക്കിമറിക്കുകയും എല്ലാ വീടുകളിലും എല്ലാ കുടുംബങ്ങളിലും ഓഫീസുകളിലും റോഡുകളിലും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണം കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.” ഇത് സുരക്ഷിതമല്ലെന്നതാണ് മാർച്ചിന്റെ എതിരാളികൾ ഉയർത്തുന്ന ആരോപണം. എന്നിരുന്നാലും, വ്യക്തിപരമായി, പാകിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ പൊതു ഇടങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് മാറി.
വ്യത്യസ്ത പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീകൾ പങ്കെടുക്കുന്നതും വ്യത്യസ്ത ചിന്തകളും വിശ്വാസങ്ങളും പങ്കുവെക്കുന്നതും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പരിപാടികളാണ് ഔറത്ത് മാർച്ച് പ്രകടനങ്ങൾ. ബുർഖയും ഹിജാബും ധരിച്ച വലിയൊരു വിഭാഗം സ്ത്രീകൾ ഷൽവാർ കമീസ് ധരിച്ച സ്ത്രീകളുമായി കൂടിച്ചേരുന്നു. ചിലത് ദുപ്പട്ടകളോടെ, ചിലത് ഇല്ലാതെ. സാരിയിൽ സ്ത്രീകളുണ്ട്, ജീൻസിട്ട സ്ത്രീകളുണ്ട്. ഏവർക്കും സ്വാഗതം. സംഭാഷണത്തിൽ ഏർപ്പെടാനും വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകൾ മനസ്സിലാക്കാനും ഇത് അവസരം നൽകുന്നു. പരിഷ്കൃത സമൂഹങ്ങൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. എന്നിട്ടും, മാർച്ചിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന എതിർപ്പുകൾ മാത്രമല്ല, സംഭവത്തിനെതിരായ ഭീഷണികൾ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു, ഇത് ധാർമ്മികവും സാമൂഹികവുമായ മൂല്യങ്ങളുടെ വിഷയത്തിൽ ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക വിഭജനത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
വളച്ചൊടിച്ച സന്ദേശങ്ങളുള്ള ഫോട്ടോഷോപ്പ് ചെയ്ത പ്ലക്കാർഡുകൾ പോലുള്ള തെറ്റായ ആരോപണങ്ങളും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ച് അപകീർത്തിപ്പെടുത്താൻ ചിലർ ശ്രമിച്ചു. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ മാർച്ചിൽ ഇതിന്റെ ഏറ്റവും മോശം ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്ന് നടന്നു. കറാച്ചി മാർച്ചിന്റെ ഒരു വീഡിയോ തെറ്റായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചു. അതിൽ പങ്കെടുത്തവർ “മതനിന്ദ” നടത്തിയതായി തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വീഡിയോ ആക്കി മാറ്റി ഇത്. എന്നാൽ ജിയോ ടിവി അവതാരകൻ ഷഹ്സൈബ് ഖൻസാദ വിഷയം അന്വേഷിക്കുകയും വീഡിയോ എങ്ങനെ വ്യാജമാണെന്ന് കാണിച്ചുതരികയുംചെയ്താണ് ആ വിവാദം അവസാനിച്ചത്.
സ്ത്രീകളുടെ പ്രയത്നങ്ങളെ അംഗീകരിക്കാൻ സമൂഹത്തെ നിർബന്ധിക്കുകയും സ്ത്രീകൾക്ക് അർഹതപ്പെട്ട അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് രാജ്യവ്യാപകമായി ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമിടുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഔറത്ത് മാർച്ച് ഒരു അസാമാന്യ വിജയമാണെന്ന് ഇതോടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ടു. പാക്കിസ്ഥാനിലെ സ്ത്രീകൾ, നിലവിലുള്ള പിന്തുണയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംരക്ഷണത്തിന്റെ കൂട്ടായ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. സ്വയം ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പിന്തുണയുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുക, ദുരുപയോഗം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ, അക്രമത്തിന് ഇരയായവരെ പിന്തുണയ്ക്കുക, ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ, നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒന്നാക്കി മാറ്റി.
എന്തുകൊണ്ടാണ് പാക്കിസ്ഥാനിലെ പലരും അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ കാണാതെ പോകുന്നത്? സുരക്ഷിതമായ പൊതു ഇടങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്തിന് നിഷേധിക്കുന്നു? അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം ഇല്ലാതെയാക്കുന്നു? തുല്യ വേതനം ലഭിക്കാൻ, എല്ലാ വിശ്വാസ വ്യവസ്ഥകളെയും ബഹുമാനിക്കാൻ, സമൂഹത്തിലെ ഉപയോഗപ്രദമായ അംഗങ്ങളായി ട്രാൻസ് വ്യക്തികളെ സമന്വയിപ്പിക്കാൻ, അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കുള്ള അവകാശവാദം, ഇതിനെല്ലാം സ്ത്രീകളെ എന്തിന് തടയണം. സമൂഹത്തിന് ഭീഷണിയാണോ ഇതെല്ലാം? ഔറത്ത് മാർച്ചിനെ എതിർക്കുന്നവർ ഒന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, നമ്മുടെ ജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയെ പിന്നോട്ടടിക്കുന്ന പക്ഷപാതങ്ങൾ തകർക്കാൻ നാമെല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ് എന്നത്..
