കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനായ തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ , ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ കിരീടത്തിലെ തിളക്കമായ ‘സെൻട്രൽ’ പദവി പേറുന്ന ഒരു കേന്ദ്രമാണ്. ഒരു നഗരത്തിലെ പ്രധാന ടെർമിനൽ എന്നതിലുപരി ചരിത്രം, പ്രവർത്തനപരമായ പ്രൗഢി, ഭരണപരമായ പ്രാധാന്യം എന്നിവയുടെയെല്ലാം ഔദ്യോഗിക മുദ്രയാണിത്. ഈ വിശിഷ്ട പദവി തിരുവനന്തപുരത്തിന് എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്നും ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്താണെന്നും വിശദമാക്കുകയാണ് റെയിൽവേ അധികൃതർ.
- എന്താണ് ‘സെൻട്രൽ’ പദവി? മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇതാ!
ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെ ‘സെൻട്രൽ’ ആയി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് റെയിൽവേയുടെ കർശനമായ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചരിത്രപരമായ പാരമ്പര്യം, പ്രവർത്തനപരമായ പ്രൗഢി, ഭരണപരമായ കേന്ദ്രീകരണം എന്നീ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ. നഗരത്തിലെ റെയിൽവേ ശൃംഖലയിൽ ആദ്യമായി സ്ഥാപിതമായതും ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതുമായ പ്രധാന സ്റ്റേഷനായിരിക്കണം ഇത്.
കൂടാതെ, യാത്രക്കാരുടെയും ചരക്കുകളുടെയും ഗതാഗതത്തിൽ ഏറ്റവും തിരക്ക് അനുഭവിക്കുന്ന, രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ദീർഘദൂര എക്സ്പ്രസ് ട്രെയിനുകളുടെ പ്രധാന ടെർമിനലായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കണം. പലപ്പോഴും റെയിൽവേ ഡിവിഷനുകളുടെയോ സോണുകളുടെയോ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്റ്റേഷനുകൾക്കാണ് ഈ പദവി ലഭിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിൽ ഈ വിശിഷ്ട പദവി ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത് വളരെ കുറഞ്ഞ സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് മാത്രമാണ്. ചെന്നൈ സെൻട്രൽ (MAS), മുംബൈ സെൻട്രൽ (MMCT), കാൺപൂർ സെൻട്രൽ (CNB), മംഗളൂരു സെൻട്രൽ (MAQ) എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രലും ഈ ‘സെൻട്രൽ’ ക്ലബ്ബിലെ അഭിമാനകരമായ അംഗമാണ്. കേരളത്തിന്റെ റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ ആസ്ഥാനമാണ് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ എന്നത് ഈ അംഗത്വത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
- തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രലിന്റെ ചരിത്ര നാഴികക്കല്ലുകൾ
തിരുവനന്തപുരത്തിന് ‘സെൻട്രൽ’ പദവി ലഭിച്ചതിന് പിന്നിൽ രണ്ട് പ്രധാന ചരിത്ര ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്. 1931-ൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മയുടെ ഭരണകാലത്താണ് സ്റ്റേഷൻ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രൗഢി വിളിച്ചോതുന്ന ചുവന്ന ഇഷ്ടികകളിലുള്ള ഇന്തോ-സാറെസെനിക് വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം. ആദ്യകാലത്ത് ഇത് ‘ട്രാവൻഡ്രം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ’ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
1979-ലാണ് തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ദക്ഷിണ റെയിൽവേയുടെ കീഴിൽ തിരുവനന്തപുരം റെയിൽവേ ഡിവിഷൻ ഔദ്യോഗികമായി രൂപീകരിക്കുന്നത്. ഈ ഡിവിഷന്റെ ഭരണപരമായ ആസ്ഥാനമായി നിലവിലെ ട്രിവാൻഡ്രം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. ഒരു റെയിൽവേ ഡിവിഷന്റെയും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാന നഗരിയുടെയും പ്രധാന കേന്ദ്രം എന്ന പദവിക്ക് അടിവരയിടുന്നതിനായി, 1979-ൽ സ്റ്റേഷന്റെ പേര് ‘തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ’ എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
കേരളത്തെ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന എല്ലാ പ്രമുഖ ദീർഘദൂര ട്രെയിനുകളുടെയും പ്രധാന ടെർമിനസ് ഇന്ന് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ ആണ്. കന്യാകുമാരി, നാഗർകോവിൽ വഴിയുള്ള പാതകളിലെല്ലാം ഈ സ്റ്റേഷൻ ഒരു നിർണ്ണായക കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ ‘സെൻട്രൽ’ പദവി, നഗരത്തിന്റെ സമുദ്ര, വ്യോമ, പ്രതിരോധ മേഖലകളിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന ദേശീയ പ്രാധാന്യത്തിന് അടിവരയിടുന്നു.
















