അന്വേഷണം വാർത്തകൾ ലഭിക്കാന്‍ വാട്സാപ്പ് ചാനലില്‍ ചേരൂ.ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍ നടന്ന ‘സ്‌പെഷ്യല്‍ ഇന്റന്‍സീവ് റിവിഷന്‍’ (SIR) വേളയില്‍, യാതൊരു കാരണവും വ്യക്തമാക്കാതെ 85,854 വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ഫോമുകളില്‍ ഒപ്പിടാന്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്‍ (ECI) ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിര്‍ബന്ധിച്ചു. വോട്ടര്‍ പട്ടികയില്‍ നിന്നും വോട്ടുകള്‍ വെട്ടി മാറ്റുകയോ, ഇല്ലാതാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനെ കുറിച്ച് ഓണ്‍ലൈന്‍ ന്യൂസ് പോര്‍ട്ടലായ ദി റിപ്പോര്‍ട്ടേഴ്‌സ് കളക്ടീവ് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലാണ് ഇക്കാര്യം കണ്ടെത്തിയത്. ഉത്തര്‍പ്രദേശിലെ SIR നടപടിക്കിടെ, കാരണം വ്യക്തമാക്കാതെ വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള 85,854 ഫോമുകള്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സോഫ്റ്റ്വെയര്‍ സ്വയം സൃഷ്ടിച്ചു.
എന്നാല്‍, ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ വിവരങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെ ഉത്തര്‍ പ്രദേശ് ചീഫ് ഇലക്ടറല്‍ ഓഫീസര്‍ നവ്ദീപ് റിന്‍വ ‘X’ (ട്വിറ്റര്‍) പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ റിപ്പോര്‍ട്ട് ‘അസത്യങ്ങളും തെറ്റായ വിവരങ്ങളും’ നിറഞ്ഞതാണെന്ന് ആരോപിച്ച് രംഗത്തു വന്നു. ഇതിന് മറുപടി നല്‍കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. തുടര്‍ന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു വീഡിയോ സോഷ്യല്‍ മീഡിയയില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അതില്‍ വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള 85,854 ഫോമുകളില്‍ യാതൊരു കാരണവും രേഖപ്പെടുത്താതെ ഒപ്പിടാന്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സോഫ്റ്റ്വെയര്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിര്‍ബന്ധിച്ചു എന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടേഴ്‌സ് കളക്ടീവിന്റെ കണ്ടെത്തല്‍ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ചീഫ് ഇലക്ഷന്‍ കമ്മിഷന്‍ തയ്യാറാക്കിയ ഈ ഫോമുകളില്‍ ഭൂരിഭാഗത്തിലും വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കാരണം എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചില്ല. കൂടാതെ, ചില ഫോമുകളില്‍ വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കാരണമായി ‘A’, ‘N’, ‘H’, അല്ലെങ്കില്‍ ‘E’ എന്നിങ്ങനെ വെറും ഓരോ അക്ഷരങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് എന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടേഴ്‌സ് കളക്ടീവിന്റെ കണ്ടെത്തലിനെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
നിയമപ്രകാരവും, SIR നടപടികള്‍ക്കായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്‍ പുതുക്കിയ ചട്ടങ്ങള്‍ പ്രകാരവും, വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് കൃത്യമായ കാരണം രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടത് നിര്‍ബന്ധമാണ്. ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍ മുസ്ലീം വോട്ടര്‍മാരുടെ പേരുകള്‍ കൂട്ടത്തോടെ നീക്കം ചെയ്യാന്‍ 200-ലധികം ശ്രമങ്ങള്‍ നടന്നതായി ‘ദി കളക്ടീവ്’ (The Collective) നടത്തിയ അന്വേഷണത്തില്‍ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഇക്കാര്യം റിന്‍വയും സമ്മതിച്ചു. എന്നാല്‍, ഈ കണക്കുകള്‍ വളരെ നിസ്സാരമാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, സംസ്ഥാനത്ത് ‘എസ്.ഐ.ആര്‍’ (SIR) പ്രക്രിയ എത്രത്തോളം വിജയകരമായി നടന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായി ഇതിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
‘ഫോം 7-കള്‍ (Form 7s) വഴി പേരുകള്‍ കൂട്ടത്തോടെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരാതികള്‍ ഉയര്‍ന്ന ആകെ പേരുകളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 4,700 മാത്രമാണ്. കോടിക്കണക്കിന് ജനസംഖ്യയുള്ളതും 13.39 കോടി വോട്ടര്‍മാരുള്ളതുമായ ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍, ഒന്നിലധികം ഫോം 7-കള്‍ സമര്‍പ്പിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയത് വെറും 4,700 പേരുകള്‍ മാത്രമാണെന്ന് റിന്‍വ പറഞ്ഞു.
മൂന്നുതവണ പിടിക്കപ്പെട്ടു, രണ്ടുതവണ കുറ്റം സമ്മതിച്ചു
ഉത്തര്‍പ്രദേശില്‍ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2027 ഫെബ്രുവരി-മാര്‍ച്ച് മാസങ്ങളില്‍ നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാല്‍, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെന്ന പോലെ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിനോട് ഇത്രയടുത്ത് വോട്ടര്‍മാരെ അനധികൃതമായി പട്ടികയില്‍ ചേര്‍ക്കുകയോ നീക്കം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഗൗരവകരമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കും. ഉത്തര്‍പ്രദേശിലെ വോട്ടര്‍ പട്ടിക പരിശോധിച്ചതില്‍ നിന്ന്, മറ്റേതൊരു സംസ്ഥാനത്തും കാണാത്ത രീതിയില്‍ സംശയാസ്പദമായ കൂട്ടിച്ചേര്‍ക്കലുകളും നീക്കം ചെയ്യലുകളും നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമായി.
ദി കളക്ടീവിന്റെ ആദ്യ അന്വേഷണത്തില്‍, പുതുതായി ചേര്‍ത്ത 16.18 ലക്ഷം വോട്ടര്‍മാരുടെ വിവരങ്ങള്‍ ഉത്തര്‍പ്രദേശ് ചീഫ് ഇലക്ടറല്‍ ഓഫീസര്‍ (CEO) പൊതുസമൂഹത്തില്‍ നിന്ന് മറച്ചുവെച്ചതായി കണ്ടെത്തി. ഇത് നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ഈ അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചപ്പോള്‍, ഫോണിലൂടെ വളരെ പരുക്കനായാണ് റിന്‍വ പ്രതികരിച്ചത്. ഇമെയില്‍ വഴി അയച്ച ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് അദ്ദേഹം മറുപടി നല്‍കിയതുമില്ല. എന്നാല്‍ റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷം നിയമത്തിനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ (ECI) ആന്തരിക നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ക്കും അനുസൃതമായാണ് എല്ലാം ചെയ്തതെന്ന് അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു.
തുടര്‍ന്ന്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ആന്തരിക നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തി പരിശോധിച്ചപ്പോള്‍, അദ്ദേഹം കള്ളം പറയുകയാണെന്ന് വ്യക്തമായി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ ഉത്തര്‍പ്രദേശ് ചീഫ് ഇലക്ടറല്‍ ഓഫീസ് ലംഘിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. വോട്ടര്‍മാരെ പട്ടികയില്‍ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുമ്പോള്‍ അതിനുള്ള കാരണം വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നുണ്ട്.
‘എസ്.ഐ.ആര്‍’ (SIR) പ്രക്രിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തിനിടയില്‍, വോട്ടര്‍ പട്ടിക കൃത്യമായി പുതുക്കുന്നതിനായി നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥകളെ ഇലക്ഷന്‍ കമ്മീഷന്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ECI) മറികടന്ന നിരവധി സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തി. എങ്കിലും, കരട് വോട്ടര്‍ പട്ടികയില്‍ സംശയാസ്പദമായി കാണപ്പെടുന്ന വോട്ടര്‍മാരെക്കുറിച്ച് സ്വമേധയാ (suo motu) അന്വേഷണം നടത്തുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍, ഒരു ‘കാരണസഹിതമുള്ള ഉത്തരവ്’ (speaking order) പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്ന് ECI-യുടെ സ്വന്തം ചട്ടങ്ങളില്‍ വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്. അതായത്, ഒരു വോട്ടറെ പട്ടികയില്‍ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കാരണം വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള രേഖാമൂലമുള്ള ഉത്തരവ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ നല്‍കേണ്ടതുണ്ട്.
ഈ വിഷയത്തില്‍ ECI ആസ്ഥാനം മൗനം പാലിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ഉത്തര്‍പ്രദേശ് ചീഫ് ഇലക്ടറല്‍ ഓഫീസറെ (CEO) പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് അവര്‍ രംഗത്തെത്തിയില്ല. പകരം, ഒക്ടോബര്‍ 9-ന്, വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി ഒരാള്‍ക്ക് ഒരു മാസത്തില്‍ 30-ല്‍ കൂടുതല്‍ ആക്ഷേപങ്ങള്‍ (objections) സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ അനുവാദമില്ലെന്ന് അവര്‍ ഉത്തരവിട്ടു. ഈ പുതിയ പരിധി ‘എസ്.ഐ.ആര്‍’ പ്രക്രിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളില്‍ വീണ്ടും മാറ്റം വരുത്തി. നേരത്തെ, വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കൂട്ടായ അപേക്ഷകള്‍ സമര്‍പ്പിക്കുന്നതിന് ഉണ്ടായിരുന്ന പരിധി ECI എടുത്തുമാറ്റിയിരുന്നു.
ഞങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തില്‍, ECI-യുടെ ‘ഇറോനെറ്റ്’ (ERONET) എന്ന സോഫ്റ്റ്വെയര്‍, കാരണം വ്യക്തമാക്കാതെ തന്നെ വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഫോമുകള്‍ സ്വയം തയ്യാറാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. കൂടാതെ, അവകാശവാദങ്ങളും ആക്ഷേപങ്ങളും സമര്‍പ്പിക്കാനുള്ള സമയം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ഈ അപേക്ഷകളെല്ലാം സമര്‍പ്പിക്കപ്പെട്ടതെന്നും വ്യക്തമായി. വോട്ടര്‍മാരെ പട്ടികയില്‍ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയാണെങ്കില്‍, അതിനുള്ള കാരണം അറിയാന്‍ അവര്‍ക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു.
ഈ വാര്‍ത്തയോടുള്ള പ്രതികരണമായി, പ്രക്രിയയില്‍ യാതൊരുവിധ ‘ക്രമക്കേടുകളും’ നടന്നിട്ടില്ലെന്ന് ഉത്തര്‍പ്രദേശ് CEO അവകാശപ്പെട്ടു. ‘ഫോം 7’ (Form 7) വഴി നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട ഓരോ വോട്ടര്‍ക്കും, അവര്‍ പട്ടികയില്‍ ഉള്‍പ്പെടാത്തവരാണെന്നോ (unmapped) അല്ലെങ്കില്‍ അവരുടെ രേഖകളില്‍ ‘യുക്തിപരമായ പൊരുത്തക്കേടുകള്‍’ (logical discrepancies) ഉണ്ടെന്നോ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, വാദം കേള്‍ക്കുന്നതിനുള്ള നോട്ടീസ് അയച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്.
എന്നാല്‍, ‘പട്ടികയില്‍ ഉള്‍പ്പെടാത്തവര്‍’, ‘യുക്തിപരമായ പൊരുത്തക്കേടുകള്‍ ഉള്ളവര്‍’ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ വിഭാഗത്തിലും എത്ര വോട്ടര്‍മാരെ നീക്കം ചെയ്തു എന്ന വിവരം വെളിപ്പെടുത്താന്‍ ഉത്തര്‍പ്രദേശ് CEO വീണ്ടും വിസമ്മതിച്ചു. അവസാന വോട്ടര്‍ പട്ടിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷം നടത്തിയ പത്രസമ്മേളനത്തിലോ, പുറത്തിറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിലോ അദ്ദേഹം ഈ കണക്കുകള്‍ പങ്കുവെച്ചില്ല.
കടപ്പാട്: ദി റിപ്പോര്‍ട്ടേഴ്‌സ് കളക്ടീവ്
റിപ്പോര്‍ട്ടേഴ്‌സ്: SUMEDHA MITTAL, AYUSHI KAR, NITIN SETHI
